Sutyen: Kadınları Korseden Kurtaran İcat

Günümüzde sutyen, kadınların özgürlüğünü kısıtladığı ve kadın-erkek eşitliğini bozduğu söylenerek eleştirilmektedir ve bu nedenle feministler tarafından pek sevilmemektedir.[1] Ancak sutyen, Herminie Cadolle tarafından, döneminde, kadınlara daha fazla rahatlık ve özgürlük sunabilmek amacıyla icat edilmiştir.

Herminie Cadolle 1842 yılında Fransa’da, Beaugency’de orta sınıf bir ailede doğmuştur. Gençliğinde bir korse üretim fabrikasında işçi olarak çalışmıştır.[2] Bir devrimci ve feminist olarak bilinen Herminie Cadolle, Paris Komünü’nde aktif rol almıştır. Paris Komünü nezdinde kurulmuş ve Fransa’nın ilk feminist hareketlerinden olan Paris’in Savunması ve Yaralılara Tedavi için Kadınlar Birliği’ne (l’Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés) katılmıştır. Ancak Paris Komünü’nün geçici hükümet karşısındaki yenilgisi üzerine hapse mahkûm edilmiştir ve altı ay hapis yatmıştır. O dönemde kadınların ne oy kullanma ne de bankada bir hesap açma hakları vardır.

1887 yılında Fransa’dan politik nedenlerden dolayı kaçarak tüm ailesiyle Arjantin’e (Buenos Aires’e) yerleşmiş olan Herminie Cadolle, burada Cadolle markasıyla kadınlar için iç çamaşırı dikmeye ve üretmeye başlamıştır. Bugün sutyen, feministler tarafından nasıl bir pranga olarak görülüyorsa o dönemde de Herminie Cadolle, korseyi kadınlar için bir pranga olarak görmüştür. Çünkü korse, kadınlarda en basit fiziksel hareketleri engellediği gibi solunumu ve sindirimi de engellemektedir. Ayrıca kadınlarda sırt ve kaburga ağrılarına neden olmaktadır. Korseden kurtulabilmek amacıyla Herminie Cadolle, sıradan bir korseyi yatay bir biçimde ortadan ikiye bölmüştür ve göğsü, omuzlardan askıları sayesinde aldığı destekle tutan bir korse (corselet-gorge) icat etmiştir. Bu yeni korse, modern sutyenin ilk hâlini oluşturmuştur.

Paris’te 1889 yılında, o dönemin önemli icatlarını gösterme amacıyla gerçekleştirilmiştir olan Evrensel Sergi’de (l’Exposition universelle), Herminie Cadolle’ün söz konusu icadı ilk kez “Rahatlık (Le Bien-Être)” adıyla sergilenmiştir ve böylece tüm dünyaya tanıtılmıştır. 1898 yılına gelindiğinde ise Herminie Cadolle, modern sutyene çok benzer sutyenler üretmeye başlamıştır ve sutyenin patentini almıştır. Bu icadı sayesinde Cadolle, kadınları korseden kurtararak özgürleştirmiştir ve kendisi de maddi açıdan zenginleşmiştir.[3]

Artık tüm dünyada satışlar yapan ve zengin bir iş kadını olan Cadolle, 1910 yılında Fransa’ya dönüş yapmıştır. Birinci Dünya Savaşı’nda (1914-1918) iki oğlundan birisini kaybetmiştir. Kalan tek oğlu ise Herminie Cadolle’ün 1924 yılında Fransa’da hayatını kaybetmesi üzerine Cadolle markasını devralarak annesinin şirketini devam ettirmiştir.

Bugün Cadolle markası, altı nesil sonra, Herminie Cadolle’ün torunları tarafından hâlâ devam ettirilmektedir.


[1] Günümüzde feminist gruplar tarafından desteklenen “Sutyen Takmama Hareketi (No-Bra Movement)”, sutyenin feministler tarafından pek sevilmediğinin kanıtıdır.

[2] İlerleyen dönemlerde Herminie Cadolle’ün bir jilet üretim fabrikasında da işçi olarak çalıştığı söylenmektedir.

[3] Ancak, kadınların korseden sutyene geçişi hemen gerçekleşmemiştir ve biraz zaman almıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir