Almeria’nın Plastik Denizi: Avrupa’nın Bostanı

İspanya’nın güneyinde bulunan Almeria Bölgesi sıcaktır, kuraktır ve çölleşmiştir.[1] Bu nedenle 1970’li yıllardan itibaren Almeria, sıcak ikliminden, güneşli gün sayısının fazlalığından ve yer altı su kaynaklarının yeterliğinden dolayı seraların ve yoğun tarımın merkezi hâline gelmiştir.

Sıcak iklimi sayesinde kış mevsiminde de tarımsal üretim yapılabilen bu bölgede yıl boyunca üretim yapılmaktadır. Bu sayede Almeria, özellikle kış mevsiminde başta Almanya ve Fransa olmak üzere pek çok Avrupa Birliği ülkesine sebze ve meyve satabilmektedir.

Bu nedenle Avrupa’nın bostanı olarak bilinen Almeria, 2018 yılında 2,5 milyon tonluk tarımsal ihracat ile İspanya’nın toplam tarımsal ihracatının yarısını gerçekleştirmiştir. Ayrıca, Almeria’nın 30 bin hektarlık alana yayılmış olan[3] seraları, toplamda 120 bin işçiye de istihdam sağlamaktadır. Ancak, üretim ve ekonomi açısından olumlu görünen bu tablo, arkasında bazı acı gerçekleri saklamaktadır.

Almeria’nın tarımsal üretimini gerçekleştiren seralar o kadar bitişik ve yoğun kurulmuşlardır ki Almeria’nın bu seralarının bulunduğu bölgeye “plastik denizi” denmektedir. Öyle ki bu seralar kuş bakışı, bembeyaz bir denizi andırmaktadır[2]:

Almeria Bölgesi’nin başkenti Almeria’nın batısında yer alan plastik denizi. ©Google Maps

Bu plastik denizi, aslında doğaya pek çok açıdan zarar vermektedir. Öncelikle, sıcaklığın ve sert rüzgârların etkisiyle çok çabuk parçalanan seralar, çok fazla plastik atığın ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Öyle ki Almeria’nın, her yıl ürettiği meyvelerin ve sebzelerin toplam ağırlığı kadar plastik atık da ürettiği tahmin edilmektedir. Bu plastik atıklar da sıkça toprağa ve denize karışmaktadır.

Ayrıca, Almeria’nın sıcak ve kurak olması tarım için bir avantaj olduğu kadar dezavantaj da olmaktadır. Çünkü bu bölge çok az yağış almaktadır. Bu nedenle seraların su ihtiyacı yağmur suyu ile değil, yer altı suyu ile karşılanmaktadır. Ancak, yoğun tarımdan dolayı, çok fazla miktarlarda kullanılan yer altı suları gittikçe sığlaşmaktadır ve bu sular her geçen gün daha derinden çekilmektedir.[4]

Buna ek olarak, yıl boyu yapılan üretim, yetiştirilen ürünlerde parazitlerin çoğalmasına neden olmaktadır. Bu nedenle üretici, parazitlere karşı zirai ilaç kullanmak zorunda kalmaktadır. Ancak bu zirai ilaçlar toprağı, denizi ve yer altı sularını kirletmektedir. Ayrıca Almeria’nın seralarında on binlerce yasa dışı göçmen çalışmaktadır. Bu yasa dışı ucuz işçiler sayesinde üretilen meyveler ve sebzeler, diğer ülkelere olması gerektiğinden çok daha ucuz fiyata satılabilmektedir. Ancak günlük işçi olarak kavşaklardan toplanarak seralara götürülen bu işçilerin sigortası ve sabit gelir garantisi olmadığı gibi bu işçiler, söz konusu zirai ilaçlara fazlaca maruz kalmaktadırlar. Zaten İspanyol halkına karışmayan ve inşa ettikleri gecekondularda çok sağlıksız koşullarda yaşayan bu işçiler, bir de maruz kaldıkları zirai ilaçlardan dolayı, ileri yaşlarda ciddi sağlık sorunları yaşamaktadırlar.

Almeria’da tüm yıl boyunca durmadan üretim yapılmasının temel nedeni taleptir. Tüketiciden gelen devamlı tüketim talebi, üretimin, yıl boyunca sıcak bir iklime sahip olan ve böylece sürekli üretimi kaldırabilen bölgelerde yoğunlaşmasına neden olmaktadır. Bundan dolayı da Almeria’da hem çevresel hem de sıhhi sorunlar yaşanmaktadır. Üretimin belirli merkezlere odaklanmaması için mevsimin meyveleri ve sebzeleri tüketilebilir. Böylece üretim daha yerel olacaktır ve toprağın bazı sezonlarda dinlenmesine imkân tanınacaktır. Bu sayede parazitlenme azalacaktır ve böcek ilaçlarının aşırı derecede kullanılmasının önüne geçilecektir. Ayrıca üretici, sera atıklarının düzgün bir biçimde toplanması ve dönüştürülmesi için yeterli zaman bulacaktır. Böylece, çevresel ve sıhhi sorunlar kısmen çözülecektir.


[1] Bu nedenle çok sayıda filmin (Indiana Jones, Barbar Conan, Zorro v.b.) ve dizinin (Doctor Who, Game of Thrones, Black Mirror v.b.) kurak iklim gerektiren bazı sahneleri Almeria’da çekilmiştir.

[2] Plastik denizi ile ilgili daha fazla fotoğrafa buraya tıklanarak ulaşılabilir.

[3] Başka kaynaklara göre Almeria Bölgesi’nde seralar 40 bin hektardan fazla yer kaplamaktadır.

[4] Yer altı sularının tekrar oluşabilmesi ve dolabilmesi için binlerce yıl geçmesi gerektiği unutulmamalıdır. Hatta bu nedenle Almeria, deniz suyunu tuzdan arındırıp kullanabilmek için tesisler kurmaya başlamıştır. Ancak bu arıtma işlemi hem çok fazla enerji harcamaktadır hem de arındırılan tuz, tekrar denize döküldüğü için denizde bitki ve hayvan varlığına zarar vermektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.